„Zamrożony bark” (zesztywniające/obkurczające zapalenie torebki stawowej), ang. Frozen shoulder, adhesive capsulitis – jest to często spotykana dolegliwość, charakteryzująca się bólem oraz ograniczeniem ruchomości barku.

Często używany termin „zesztywniające” zapalenie nie jest do końca poprawny, gdyż torebka stawowa ulega obkurczeniu i pogrubieniu.

 

Przyczyny:

Przyczyna powstania „zamrożonego barku” nie jest do końca poznana, jednak częściej występuje u osób z cukrzycą lub problemami sercowo-naczyniowymi.

Stan ten może być również wywołany unieruchomieniem (nie przeciążeniem!!). 

Najczęściej dotyczy osób po czterdziestym roku życia z nadwagą i problemami metabolicznymi.

Palenie jest jednym z głównych czynników ryzyka powstania problemów z barkiem i prawdopodobnie dotyczy to również „zamrożonego barku”.

Istnieje również teoria, iż „zamrożenie barku” pojawia się, ponieważ "kończyna górna u człowieka ewoluowała w celu wykonywania szybkich ruchów jak rzuty" i cierpi z powodu zaniedbań spowodowanych współczesnym stylem życia. Z tego powodu bierne stabilizatory barku (jak np. więzadła czy torebka stawowa) mogą być bardziej podatne na uszkodzenia biologiczne.

 

Objawy:

Typowymi objawami „zamrożonego barku” są:

Zmniejszona ruchomość stawu charakteryzująca się 3 etapami:

  1. „zamrażanie”: wzmożona bolesność z ograniczoną ruchomością. Ból jest zazwyczaj "ostry, rozproszony i zwykle nieustający,
  2. „zamrożenie”: względnie bezbolesne ograniczenie ruchu, zwłaszcza rotacji zewnętrznej (obrót ramienia w bok),
  3. „rozmrażanie”: stopniowy powrót ruchomości.

Ból nocny, zwłaszcza podczas leżenia na stronie objętej procesem chorobowym.

Drażliwy wyrostek kruczy.

 

Leczenie:

We wczesnych fazach „zamrażania barku” , zaleca się wykonywanie mobilizacji stawu w celu utrzymania ruchomości i zapobiegania przykurczom. Warunkiem jest wykonywanie ćwiczeń bez nadmiernej bolesności. Dopuszczalne natomiast są odczucia „dyskomfortu” .

W kolejnych etapach procesu chorobowego zaleca się kontynuowanie ćwiczeń zwiększając zakres ruchomości. Ostrożnie można dodać ćwiczenia wzmacniające/siłowe. Należy jednak kontrolować poziom zmęczenia mięśni by nie doprowadzić do zaostrzenia objawów chorobowych. Często w fazie „rozmrażania barku” zaczynają występować mechanizmy kompensacyjne, pozwalające na pozorne zwiększenie ruchomości. Ruch powinien być wykonywany w stawie ramiennym bez nadmiernych ruchów sąsiadujących stawów.

Zaleca się zwrócenie uwagi na prawidłową pracę łopatki oraz odcinka szyjnego i piersiowego kręgosłupa.

Osłabienie mięśniowe nie jest głównym problemem „zamrożonego barku”, jednak stymuluje aktywność biologiczną tkanek. Można wykonywać wszystkie ruchy, które nie wywołują dużych dolegliwości bólowych w fazie bólowej. W czasie „zamrażania barku”, gdy dolegliwości bólowe są duże należy unikać ćwiczeń siłowych.

Terapia manualna/masaż często skutkują ulgą, nie znosząc jednak całkowicie dolegliwości bólowych. Wielu pacjentów zauważa poprawę ruchomości po zastosowaniu masażu w połączeniu z powolnymi ruchami biernymi.